Saltar al contenido
OriGen Biblioteca de Conciencia Activa
‹ Epicteto: Enquiridión
Filosofía griega y hermetismo · Epicteto: Enquiridión

Capítulo 24

Ἐγχειρίδιον, 24

1

οὗτοί σε οἱ διαλογισμοὶ μὴ θλιβέτωσαν ἄτιμος ἐγὼ βιώσομαι καὶ οὐδεὶς οὐδαμοῦ. εἰ γὰρ ἡ ἀτιμία ἐστὶ κακόν, οὐ δύνασαι ἐν κακῷ εἶναι διʼ ἄλλον, οὐ μᾶλλον ἢ ἐν αἰσχρῷ· μή τι οὖν σόν ἐστιν ἔργον τὸ ἀρχῆς τυχεῖν ἢ παραληφθῆναι ἐφʼ ἑστίασιν; οὐδαμῶς. πῶς οὖν ἔτι τοῦτʼ ἔστιν ἀτιμία; πῶς δὲ οὐδεὶς οὐδαμοῦ ἔσῃ, ὃν ἐν μόνοις εἶναί τινα δεῖ τοῖς ἐπὶ σοί, ἐν οἷς ἔξεστί σοι εἶναι πλείστου ἀξίῳ;

Que no te aflijan estos razonamientos: «Viviré sin honra y no seré nadie en ninguna parte». Porque si la falta de honra es un mal, no puedes estar en un mal por causa de otro, como tampoco en algo vergonzoso. ¿Acaso es obra tuya obtener un cargo o ser invitado a un banquete? De ningún modo. ¿Cómo, entonces, es esto todavía falta de honra? ¿Y cómo no serás nadie en ninguna parte, tú que solo debes ser alguien en lo que depende de ti, donde te es posible ser de muchísimo valor?

2

ἀλλά σοι οἱ φίλοι ἀβοήθητοι ἔσονται. τί λέγεις τὸ ἀβοήθητοι; οὐχ ἕξουσι παρὰ σοῦ κερμάτιον· οὐδὲ πολίτας Ῥωμαίων αὐτοὺς ποιήσεις. τίς οὖν σοι εἶπεν, ὅτι ταῦτα τῶν ἐφʼ ἡμῖν ἐστιν, οὐχὶ δὲ ἀλλότρια ἔργα; τίς δὲ δοῦναι δύναται ἑτέρῳ, ἃ μὴ ἔχει αὐτός; κτῆσαι οὖν, φησίν, ἵνα ἡμεῖς ἔχωμεν.

«Pero mis amigos quedarán sin ayuda». ¿Qué llamas «sin ayuda»? No recibirán de ti algún dinerillo, ni los harás ciudadanos romanos. ¿Y quién te ha dicho que estas cosas son de las que dependen de nosotros, y no obras ajenas? ¿Y quién puede dar a otro lo que él mismo no tiene? «Adquiérelo, pues —dicen—, para que nosotros lo tengamos».✦

3

εἰ δύναμαι κτήσασθαι τηρῶν ἐμαυτὸν αἰδήμονα καὶ πιστὸν καὶ μεγαλόφρονα, δείκνυε τὴν ὁδὸν καὶ κτήσομαι. εἰ δʼ ἐμὲ ἀξιοῦτε τὰ ἀγαθὰ τὰ ἐμαυτοῦ ἀπολέσαι, ἵνα ὑμεῖς τὰ μὴ ἀγαθὰ περιποιήσησθε, ὁρᾶτε ὑμεῖς, πῶς ἄνισοί ἐστε καὶ ἀγνώμονες. τί δὲ καὶ βούλεσθε μᾶλλον; ἀργύριον ἢ φίλον πιστὸν καὶ αἰδήμονα; εἰς τοῦτο οὖν μοι μᾶλλον συλλαμβάνετε καὶ μή, διʼ ὧν ἀποβαλῶ αὐτὰ ταῦτα, ἐκεῖνά με πράσσειν ἀξιοῦτε.

Si puedo adquirirlo conservándome respetuoso, leal y magnánimo, muéstrenme el camino y lo adquiriré. Pero si me piden que pierda mis propios bienes para que ustedes se procuren lo que no son bienes, vean ustedes mismos qué injustos e ingratos son. ¿Y qué prefieren: dinero, o un amigo leal y respetuoso? Ayúdenme, pues, más bien a esto, y no me pidan que haga aquello por lo que perdería precisamente esto.✦

4

ἀλλʼ ἡ πατρίς, ὅσον ἐπʼ ἐμοί, φησίν, ἀβοήθητος ἔσται. πάλιν, ποίαν καὶ ταύτην βοήθειαν; στοὰς οὐχ ἕξει διὰ σὲ οὔτε βαλανεῖα. καὶ τί τοῦτο; οὐδὲ γὰρ ὑποδήματα ἔχει διὰ τὸν χαλκέα οὐδʼ ὅπλα διὰ τὸν σκυτέα· ἱκανὸν δέ, ἐὰν ἕκαστος ἐκπληρώσῃ τὸ ἑαυτοῦ ἔργον. εἰ δὲ ἄλλον τινὰ αὐτῇ κατεσκεύαζες πολίτην πιστὸν καὶ αἰδήμονα, οὐδὲν ἂν αὐτὴν ὠφέλεις; ναί. οὐκοῦν οὐδὲ σὺ αὐτὸς ἀνωφελὴς ἂν εἴης αὐτῇ. τίνα οὖν ἕξω, φησί, χώραν ἐν τῇ πόλει; ἣν ἂν δύνῃ φυλάττων ἅμα τὸν πιστὸν καὶ αἰδήμονα.

«Pero la patria —dice—, en lo que de mí depende, quedará sin ayuda». Otra vez: ¿qué clase de ayuda es esa? No tendrá pórticos ni baños gracias a ti. ¿Y qué? Tampoco tiene calzado gracias al herrero, ni armas gracias al zapatero; basta con que cada uno cumpla su propia tarea. Y si le proporcionaras otro ciudadano leal y respetuoso, ¿no le serías de ningún provecho? Sí. Entonces tampoco tú mismo le serías inútil. «¿Qué puesto tendré, pues, en la ciudad?», dice. El que puedas [ocupar] conservando a la vez al hombre leal y respetuoso.

5

εἰ δὲ ἐκείνην ὠφελεῖν βουλόμενος ἀποβαλεῖς ταῦτα, τί ὄφελος ἂν αὐτῇ γένοιο ἀναιδὴς καὶ ἄπιστος ἀποτελεσθείς;

Pero si, queriendo serle útil, pierdes esto, ¿de qué provecho le serías, convertido en desvergonzado y desleal?

Fuente del texto original: Texto griego: edición de H. Schenkl (Leipzig, Teubner, 1916, dominio público), transcripción digital de Perseus Digital Library, CC BY-SA 4.0. La columna griega se distribuye con esa misma licencia.