Māṇḍūkya Upaniṣad

ओमित्येतदक्षरमिदं सर्वं तस्योपव्याख्यानं भूतं भवद्भविष्यदिति सर्वमोङ्कार एव । यच्चान्यत्त्रिकालातीतं तदप्योङ्कार एव ॥

Om: esta sílaba es todo esto. De ella, la explicación es: lo pasado, lo presente, lo futuro, todo es en verdad solo Om. Y lo otro que trasciende los tres tiempos, eso también es solo Om.^✦

सर्वं ह्येतद्ब्रह्मायमात्मा ब्रह्म सोऽयमात्मा चतुष्पात् ॥

Todo esto es, en verdad, el Brahman. Este Ātman es el Brahman. Este Ātman tiene cuatro cuartos.^✦

जागरितस्थानो बहिःप्रज्ञः सप्ताङ्ग एकोनविंशतिमुखः स्थूलभुग्वैश्वानरः प्रथमः पादः ॥

El que tiene por estado la vigilia, que conoce lo exterior, de siete miembros, de diecinueve bocas, que disfruta de lo grueso, el Vaiśvānara: este es el primer cuarto.^✦

स्वप्नस्थानोऽन्तःप्रज्ञः सप्ताङ्ग एकोनविंशतिमुखः प्रविविक्तभुक्तैजसो द्वितीयः पादः ॥

El que tiene por estado el sueño, que conoce lo interior, de siete miembros, de diecinueve bocas, que disfruta de lo sutil, el Taijasa: este es el segundo cuarto.^✦

यत्र सुप्तो न कञ्चन कामं कामयते न कञ्चन स्वप्नं पश्यति तत्सुषुप्तम् । सुषुप्तस्थान एकीभूतः प्रज्ञानघन एवानन्दमयो ह्यानन्दभुक्चेतोमुखः प्राज्ञस्तृतीयः पादः ॥

Donde, dormido, no desea deseo alguno ni ve sueño alguno, eso es el sueño profundo. El que tiene por estado el sueño profundo, hecho uno, masa compacta de conciencia, hecho de dicha, que disfruta de la dicha, cuya boca es el pensamiento, el Prājña: este es el tercer cuarto.^✦

एष सर्वेश्वर एष सर्वज्ञ एषोऽन्तर्याम्येष योनिः सर्वस्य प्रभवाप्ययौ हि भूतानाम् ॥

Este es el señor de todo, este es el omnisciente, este es el regulador interior, este es la matriz de todo, pues es origen y disolución de los seres.

नान्तःप्रज्ञं नबहिःप्रज्ञं नोभयतःप्रज्ञं नप्रज्ञानघनं नप्रज्ञं नाप्रज्ञम् । अदृश्यमव्यवहार्यमग्राह्यमलक्षणमचिन्त्यमव्यपदेश्यमेकात्मप्रत्ययसारं प्रपञ्चोपशमं शान्तं शिवमद्वैतं चतुर्थं मन्यन्ते स आत्मा स विज्ञेयः ॥

No conoce lo interior, no conoce lo exterior, no conoce ambos, no es masa compacta de conciencia, no es consciente, no es inconsciente; invisible, intratable, inaprehensible, sin rasgo distintivo, impensable, indesignable, cuya esencia es la certeza del Sí mismo único, cese del despliegue, sereno, benéfico, sin dualidad: tal consideran el cuarto. Ese es el Ātman; ese ha de ser conocido.^✦

सोऽयमात्माध्यक्षरमोङ्कारोऽधिमात्रं पादा मात्रा मात्राश्च पादा अकार उकारो मकार इति ॥

Este mismo Ātman, en cuanto a la sílaba, es Om; en cuanto a las medidas, los cuartos son las medidas y las medidas son los cuartos: la a, la u, la m.^✦

जागरितस्थानो वैश्वानरोऽकारः प्रथमा मात्राप्तेरादिमत्त्वाद्वाप्नोति ह वै सर्वान्कामानादिश्च भवति य एवं वेद ॥

El Vaiśvānara, cuyo estado es la vigilia, es la a, la primera medida, por obtener o por ser el comienzo. Obtiene, en verdad, todos los deseos y llega a ser el primero, quien así sabe.^✦

स्वप्नस्थानस्तैजस उकारो द्वितीया मात्रोत्कर्षादुभयत्वाद्वोत्कर्षति ह वै ज्ञानसन्ततिं समानश्च भवति नास्याब्रह्मवित्कुले भवति य एवं वेद ॥

El Taijasa, cuyo estado es el sueño, es la u, la segunda medida, por elevación o por ser de ambos. Eleva, en verdad, la continuidad del conocimiento y llega a ser igual; en su linaje no nace quien no conoce el Brahman, quien así sabe.^✦

सुषुप्तस्थानः प्राज्ञो मकारस्तृतीया मात्रा मितेरपीतेर्वा मिनोति ह वा इदं सर्वमपीतिश्च भवति य एवं वेद ॥

El Prājña, cuyo estado es el sueño profundo, es la m, la tercera medida, por medir o por absorber. Mide, en verdad, todo esto y llega a ser absorción, quien así sabe.^✦

अमात्रश्चतुर्थोऽव्यवहार्यः प्रपञ्चोपशमः शिवोऽद्वैत एवमोङ्कार आत्मैव संविशत्यात्मनात्मानं य एवं वेद ॥

Sin medida, el cuarto, intratable, cese del despliegue, benéfico, sin dualidad: así Om es el Ātman mismo. Entra en el Sí mismo con el sí mismo quien así sabe.