Praśna · Pregunta II

अथ हैनं भार्गवो वैदर्भिः पप्रच्छ भगवन्कत्येव देवाः प्रजां विधारयन्ते कतर एतत्प्रकाशयन्ते कः पुनरेषां वरिष्ठ इति ॥

Entonces Bhārgava Vaidarbhi le preguntó: «Venerable señor, ¿cuántos dioses sostienen a las criaturas? ¿Cuáles de ellos lo manifiestan? Y además, ¿quién de ellos es el más grande?».

तस्मै स होवाच । आकाशो ह वा एष देवो वायुरग्निरापः पृथिवी वाङ्मनश्चक्षुः श्रोत्रं च । ते प्रकाश्याभिवदन्ति वयमेतद्बाणमवष्टभ्य विधारयामः ॥

Él le dijo: «Estos dioses: el espacio, el viento, el fuego, las aguas, la tierra, el habla, la mente, la vista y el oído. Ellos, manifestándose, declaran: «Nosotros sostenemos este soporte, apoyándonos en él»».^✦

तान्वरिष्ठः प्राण उवाच मा मोहमापद्यथाहमेवैतत्पञ्चधात्मानं प्रविभज्यैतद्बाणमवष्टभ्य विधारयामीति तेऽश्रद्दधाना बभूवुः ॥

El aliento vital, el más grande, les dijo: «No caigan en la confusión. Soy yo mismo quien, dividiéndome en cinco, sostengo esto apoyándome en este soporte». Ellos no le creyeron.

सोऽभिमानादूर्ध्वमुत्क्रामत इव तस्मिन्नुत्क्रामत्यथेतरे सर्व एवोत्क्रामन्ते तस्मिꣳश्च प्रतिष्ठमाने सर्व एव प्रातिष्ठन्ते । तद्यथा मक्षिका मधुकरराजानमुत्क्रामन्तं सर्वा एवोत्क्रामन्ते तस्मिꣳश्च प्रतिष्ठमाने सर्वा एव प्रातिष्ठन्त एवं वाङ्मनश्चक्षुः श्रोत्रं च ते प्रीताः प्राणं स्तुन्वन्ति ॥

Él, por orgullo, como si saliera hacia arriba, se elevó; cuando él sale, entonces todos los demás salen, y cuando él se detiene, todos se detienen. Así como todas las abejas salen cuando sale el rey de las abejas, y todas se detienen cuando él se detiene, así también el habla, la mente, la vista y el oído; contentos, alaban al aliento vital.

एषोऽग्निस्तपत्येष सूर्य एष पर्जन्यो मघवानेष वायुः । एष पृथिवी रयिर्देवः सदसच्चामृतं च यत् ॥

Este arde como fuego, este es el sol, este es Parjanya, el generoso, este es el viento; este es la tierra, la materia, el dios, lo que es y lo que no es, y lo inmortal.^✦

अरा इव रथनाभौ प्राणे सर्वं प्रतिष्ठितम् । ऋचो यजूꣳषि सामानि यज्ञः क्षत्त्रं ब्रह्म च ॥

Como los radios en el cubo de la rueda, en el aliento vital todo está establecido: los Ṛc, los Yajus, los Sāman, el sacrificio, el poder guerrero y el poder sacerdotal.^✦

प्रजापतिश्चरसि गर्भे त्वमेव प्रतिजायसे । तुभ्यं प्राण प्रजास्त्विमा बलिं हरन्ति यः प्राणैः प्रतितिष्ठसि ॥

Tú, Prajāpati, te mueves en el seno; tú mismo naces de nuevo. A ti, aliento vital, estas criaturas te ofrecen la ofrenda, a ti que te mantienes junto con los alientos vitales.

देवानामसि वह्नितमः पितॄणां प्रथमा स्वधा । ऋषीणां चरितं सत्यमथर्वाङ्गिरसामसि ॥

Eres el que mejor lleva las ofrendas a los dioses, la primera oblación svadhā de los Padres; eres la conducta verdadera de los sabios, de los Atharvāṅgiras.^✦

इन्द्रस्त्वं प्राण तेजसा रुद्रोऽसि परिरक्षिता । त्वमन्तरिक्षे चरसि सूर्यस्त्वं ज्योतिषां पतिः ॥

Tú, aliento vital, eres Indra por tu esplendor; eres Rudra, el protector. Tú te mueves en el espacio intermedio; eres el sol, el señor de las luces.

यदा त्वमभिवर्षसि अथेमाः प्राण ते प्रजाः । आनन्दरूपास्तिष्ठन्ति कामायान्नं भविष्यतीति ॥

Cuando tú, aliento vital, derramas la lluvia, entonces estas criaturas tuyas permanecen con forma de dicha, [pensando:] «Habrá alimento a voluntad».

व्रात्यस्त्वं प्राणैकर्षिरत्ता विश्वस्य सत्पतिः । वयमाद्यस्य दातारः पिता त्वं मातरिश्व नः ॥

Eres un vrātya, aliento vital, el único sabio vidente, el que come, señor bondadoso de todo. Nosotros somos los dadores de lo que se ha de comer; tú, Mātariśvan, eres nuestro padre.^✦

या ते तनूर्वाचि प्रतिष्ठिता या श्रोत्रे या च चक्षुषि । या च मनसि सन्तता शिवां तां कुरु मोत्क्रमीः ॥

Esa forma tuya que está establecida en el habla, la que está en el oído y en la vista, y la que se extiende en la mente, hazla propicia; no te vayas.

प्राणस्येदं वशे सर्वं त्रिदिवे यत्प्रतिष्ठितम् । मातेव पुत्रान्रक्षस्व श्रीश्च प्रज्ञां च विधेहि न इति ॥

Todo esto está bajo el poder del aliento vital, lo que está establecido en el tercer cielo. Protégenos como una madre a sus hijos, y concédenos prosperidad y sabiduría.