Las Upanishads principales · Praśna · Pregunta VI

1

अथ हैनं सुकेशा भारद्वाजः पप्रच्छ । भगवन्हिरण्यनाभः कौसल्यो राजपुत्रो मामुपेत्यैतं प्रश्नमपृच्छत षोडशकलं भारद्वाज पुरुषं वेत्थ । तमहं कुमारमब्रवं नाहमिमं वेद यद्यहमिममवेदिषं कथं ते नावक्ष्यमिति, समूलो वा एष परिशुष्यति योऽनृतमभिवदति तस्मान्नार्हाम्यनृतं वक्तुम् । स तूष्णीं रथमारुह्य प्रवव्राज । तं त्वा पृच्छामि क्वासौ पुरुष इति ॥

Entonces Sukeśā Bhāradvāja le preguntó: «Venerable señor, Hiraṇyanābha, príncipe de Kosala, vino a mí y me hizo esta pregunta: “Bhāradvāja, ¿conoces a la Persona de dieciséis partes?”. Yo dije a aquel joven: ‘No la conozco; si la conociera, ¿cómo no te lo diría? Quien dice una falsedad se seca por completo, hasta la raíz; por eso no me corresponde decir una falsedad’. Él, en silencio, subió a su carro y partió. Te pregunto por esa Persona: ¿dónde está?»^✦

2

तस्मै स होवाचेहैवान्तःशरीरे सोम्य स पुरुषो यस्मिन्नेताः षोडश कलाः प्रभवन्तीति ॥

Él le dijo: «Aquí mismo, dentro del cuerpo, querido mío, está esa Persona en la que surgen estas dieciséis partes».

3

स ईक्षाञ्चक्रे कस्मिन्नहमुत्क्रान्त उत्क्रान्तो भविष्यामि कस्मिन्वा प्रतिष्ठिते प्रतिष्ठास्यामीति ॥

Él reflexionó: «¿Al partir cuál [de ellos] partiré yo? ¿Y al estar cuál asentado estaré yo asentado?».^✦

4

स प्राणमसृजत प्राणाच्छ्रद्धा खं वायुर्ज्योतिरापः पृथिवीन्द्रियं मनः । अन्नमन्नाद्वीर्यं तपो मन्त्राः कर्म लोका लोकेषु च नाम च ॥

Creó el aliento vital; del aliento vital, la fe, el espacio, el viento, la luz, las aguas, la tierra, los sentidos, la mente; del alimento, el vigor, el ardor ascético, los mantras, la acción, los mundos, y en los mundos, el nombre.^✦

5

स यथेमा नद्यः स्यन्दमानाः समुद्रायणाः समुद्रं प्राप्यास्तं गच्छन्ति भिद्येते तासां नामरूपे समुद्र इत्येवं प्रोच्यते । एवमेवास्य परिद्रष्टुरिमाः षोडश कलाः पुरुषायणाः पुरुषं प्राप्यास्तं गच्छन्ति भिद्येते चासां नामरूपे पुरुष इत्येवं प्रोच्यते स एषोऽकलोऽमृतो भवति तदेष श्लोकः ॥

Como estos ríos que fluyen, que van hacia el mar, al llegar al mar se desvanecen, y su nombre y forma se disuelven y se dice simplemente «el mar», así también, de este observador, estas dieciséis partes, que van hacia la Persona, al llegar a la Persona se desvanecen, y su nombre y forma se disuelven y se dice simplemente «la Persona». Él queda sin partes e inmortal. Sobre esto hay este verso.

6

अरा इव रथनाभौ कला यस्मिन्प्रतिष्ठिताः । तं वेद्यं पुरुषं वेद यथा मा वो मृत्युः परिव्यथा इति ॥

Aquel en quien las partes están asentadas como los radios en el cubo de la rueda, a esa Persona que ha de ser conocida, conózcanla, para que la Muerte no los aflija.

7

तान्होवाचैतावदेवाहमेतत्परं ब्रह्म वेद नातः परमस्तीति ॥

Les dijo: «Hasta aquí solamente conozco yo ese Brahman supremo; más allá de esto no hay nada».^✦

8

ते तमर्चयन्तस्त्वं हि नः पिता योऽस्माकमविद्यायाः परं पारं तारयसीति । नमः परमऋषिभ्यो नमः परमऋषिभ्यः ॥

Ellos, venerándolo, dijeron: «Tú eres, en verdad, nuestro padre, que nos llevas a la otra orilla de la ignorancia». Reverencia a los supremos videntes, reverencia a los supremos videntes.^✦